Nederlandse dialoog voor de VN Food Systems Summit

In aanloop naar de VN Food Systems Summit in het najaar wordt vanuit de Nederlandse overheid een nationale stakeholderdialoog over een duurzaam en gezond voedselsysteem gefaciliteerd. Op verzoek van de VN wordt in veel landen die deelnemen aan de summit een vergelijkbare dialoog georganiseerd. Tijdens de dialoog worden diverse stakeholders uit de voedselketen uitgenodigd om met elkaar in gesprek te gaan over thema’s als consumptie, de voedselomgeving, financiering, food-feed competitie, het instrument van beprijzen en internationale aspecten van het Nederlandse voedselsysteem. De opbrengsten zullen onder meer als input voor de Food Systems Summit bij de VN worden ingebracht.

Event details

Date
01 Jun 2021
Organizer
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport. ministerie van Buitenlandse Zaken.
More information

This dialogue will be held in Dutch

U kunt zich aanmelden in HOPIN en uw eigen profiel invullen waarmee u zichtbaar bent voor alle deelnemers. Inlogcode is foodsystemssummit

Location
Online Hopin sessions
Schermafbeelding 2021-04-14 om 17.06.14.png

Programma

13.00-13.45 uur: Plenaire opening 

  • Opening 
    Door dagvoorzitter Natasja van den Berg
  • Boegbeelden aan het woord
    Met:
    - Marije Beens, directeur-generaal Agro (ministerie van LNV)
    - Kitty van der Heijden, directeur-generaal Internationale Samenwerking (ministerie van BZ)
    - Charles Wijnker, waarnemend directeur-generaal Volksgezondheid (ministerie van VWS)
  • Keynote speech
    Door prof. dr. ir. Louise Fresco, voorzitter van de Raad van Bestuur van Wageningen University & Research en vice-voorzitter van de wetenschappelijke begeleidingscommissie ter voorbereiding van de UN Food Systems Summit
  • Een voedselvisie voor Nederland 
    Door prof.dr.ir. Imke de Boer, hoogleraar dieren & duurzame voedselsystemen, Wageningen University & Research
  • In gesprek met stakeholders
    Met: 
    - Wiebe Draijer: Voorzitter groepsdirectie Rabobank
    - Geert van de Veer: (mede) initiatiefnemer van Herenboeren Nederland en Caring Farmers
    - Katinka Abbenbroek: Voorzitter Alliantie Verduurzaming Voedsel
    - Evi Vet: VN jongerenvertegenwoordiger Biodiversiteit en Voedsel (NJR)

13.45-14.00 uur pauze 

14.00-15.00 uur ronde 1 deeldialogen 

Een duurzaam en gezond eetpatroon
Een duurzaam en gezond voedingspatroon draagt bij aan een goede gezondheid van zowel onszelf als onze planeet. Op maat eten en het eten van meer plantaardige eiwitten zijn hier bijvoorbeeld onderdeel van. Voor veel Nederlanders vraagt dit een (forse) aanpassing in hun voedingspatroon. Dat gaat vaak niet vanzelf. Dagelijkse voedselkeuzes worden in beperkte mate bepaald door individuele en bewuste keuzes en in belangrijke mate door gewoontes, verankerd in de geldende voedselcultuur en daaraan verbonden sociale normen, en voedselvaardigheden. Hier valt ook kennis onder die benodigd is om eten te kopen, bereiden en bewaren. 

Hoe kunnen we consumenten in staat stellen en stimuleren om gezonde en duurzame voedselkeuzes te maken? Hoe kunnen we mensen helpen om een goede balans te vinden tussen gezond, ecologisch verantwoord, smaakvol en betaalbaar voedsel? Welke stappen kunnen we daar de komende jaren voor zetten?

Financiering
Land- en tuinbouw zijn onmisbaar voor de kwaliteit van leven, maar er is een transformatie nodig om het huidige systeem mee te laten bewegen met de transitie naar duurzaamheid. Om het voedselsysteem te verduurzamen is het van belang om te weten wat de huidige status is én welke stappen nodig zijn om te verduurzamen. In deze sessie wordt dan ook besproken hoe duurzaamheidsprestaties meetbaar en inzichtelijk gemaakt kunnen worden om zo als hulpmiddel te dienen. Belangrijke vragen hierbij gaan in op het vertalen van lange termijn- naar korte termijndoelen om agrariërs te helpen in de transformatie naar duurzaamheid en financierbaarheid; de onzekerheid in opbrengsten op de lange termijn tijdens zo’n transformatie; en het belonen van maatschappelijke baten. Daarnaast zullen we kijken naar welke coalitie vanuit het level playing field nodig is om de transformatie te kunnen versnellen.

Nederlands voedselsysteem in een internationale context 
De Nederlandse voedselvoorziening is op velerlei manieren verbonden met de wereldwijde landbouw en voedselvoorziening. Ons dagelijks voedsel is het product van mondiale productie- en consumptieketens. Het is algemeen bekend dat Nederland koploper is op het gebied van voedselproductie en -handel. Nederland is tevens wereldwijd een leidende speler in de innovatie en technologische ontwikkeling van de landbouw- en voedselsector. Anderzijds is het Nederlandse voedselsysteem sterk afhankelijk van de import van voedingsmiddelen en grondstoffen. Maar dit mondiale voedselsysteem gaat ook gepaard met grote uitdagingen met betrekking tot sociale, ecologische en economische duurzaamheid (people, profit, planet). Er ligt dus naast een nationale opgave ook een mondiale en Europese opgave om ons voedselsysteem te verduurzamen. 

De kernvraag is: Hoe verhoudt Nederland zich tot het globaliserend voedselsysteem en welke internationale rol kan/wil Nederland spelen in een duurzamere voedselvoorziening? Wat zijn mogelijke oplossingsrichtingen vanuit diverse stakeholders? 

15.00-15.15 uur pauze 

15.15-16.15 uur ronde 2 deeldialogen 

De voedselomgeving 
Onze voedselomgeving en de manier waarop en de mate waarin voedsel wordt aangeboden hebben een sterke invloed op keuzes van de consument. Denk hierbij aan het aanbod/assortiment, promotie en de zichtbaarheid van voedsel. In de huidige voedselomgeving worden consumenten regelmatig verleidt tot een ongezondere en minder duurzame keuze, ondanks dat veel mensen wel een betere keuze zouden willen maken. 

Hoe zorgen we ervoor dat de keuze voor gezond en duurzaam voedsel de gemakkelijke en voor de hand liggende keuze wordt? Hoe kunnen we de voedselomgeving daarop aanpassen en welke stappen kunnen we daar de komende jaren voor zetten? 

Beprijzen
In de prijzen van voedsel komen de maatschappelijke kosten en baten van de productie en consumptie nog maar heel beperkt tot uiting. Door deze kosten en baten op te nemen kunnen producenten en consumenten een prikkel krijgen om duurzamer en gezonder te produceren en consumeren. Maar hoe komen we tot zo’n ‘True price’? Welk mechanisme is het beste geschikt om zowel consumenten als producenten een prikkel te geven en om te komen tot reële vergoedingen voor partijen in de voedselketen? Kunnen we voortbouwen op marktconcepten zoals het Beter leven keurmerk? Of is het aan de overheid om hiervoor een systeem in te richten? En hoe kunnen we verduurzamingsinspanningen op een betrouwbare manier beprijzen? Kunnen prestatie-indicatoren daarbij helpen?

Food-feed competitie
De veehouderij staat voor urgente verduurzamingsopgaven om de impact op milieu en klimaat te verkleinen. Met een toenemende wereldbevolking stijgt ook de vraag naar voedsel. De noodzaak om efficiënt met landbouwgrond om te gaan, is daarom groot. Een principe dat centraal gesteld kan worden bij efficiënt landgebruik is het voorkómen van food-feed-competitie. Nu worden in veevoer vaak nog gewassen gebruikt die ook door mensen kunnen worden gegeten, zoals granen en soja. Of het voer wordt geteeld op land waar ook voedsel voor mensen geteeld kan worden. In plaats daarvan zouden voor veevoer andere bronnen gebruikt moeten worden, zoals reststromen die mensen niet kunnen of willen eten, of graslanden waar we geen akkerbouw kunnen of willen realiseren. Kortom: mensen en dieren moeten niet concurreren om landbouwgrond. 

De vraag is: hoe komen we tot een duurzame verdeling van landbouwgrond? Welke gewoontes of praktijken moeten partijen in de keten – van veevoerproducten tot consument – hiervoor veranderen? Welke stappen kunnen we nu nemen om deze veranderingen in gang te zetten? 

16.15-16.30 uur pauze 

16.30-17.00 uur: Plenaire afsluiting 

  • Terugkoppeling uit de deeldialogen
    Door dagvoorzitter Natasja van den Berg
  • Carrousel aan inspirerende initiatieven 
  • Opbrengst voor de VN FSS
    In interactie met de deelnemers en de boegbeelden
  • Onderzoekstraject NWA-NWO ‘transitie naar een duurzaam voedselsysteem’
    Door Frederike Praasterink, lector Future Food Systems HAS Hogeschool

Registratie

U kunt zich aanmelden in HOPIN en daar ook uw eigen profiel invullen waarmee u zichtbaar bent voor alle deelnemers. Inlogcode is foodsystemssummit